⚖️ Een ongeval verergert een bestaande ziekte of blessure: welke schade kan worden vergoed?

U had al rugklachten vóór een verkeersongeval. Na het ongeval nemen uw pijnklachten toe en hebt u verdere behandelingen nodig. De verzekeraar voert aan dat uw klachten al bestonden en dat hij daarom niet al uw blijvende gevolgen hoeft te vergoeden.

Dat argument volstaat niet om de zaak te beslissen. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen een voorbeschiktheid, een reeds schadelijke vooraf bestaande toestand en schade die door het ongeval alleen eerder is ingetreden.

🧬 1. Een voorbeschiktheid ontneemt het slachtoffer niet het recht op vergoeding

Een persoon kan kwetsbaarder zijn dan een ander door een lichamelijke bijzonderheid, een zwakke plek of een medische voorbeschiktheid. Als die voorbeschiktheid vóór het ongeval nog geen schadelijke gevolgen had veroorzaakt, kan zij op zichzelf geen vermindering van de vergoeding rechtvaardigen.

Voor feiten die onder Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek vallen, bepaalt artikel 6.29 dat een benadeelde met een voorbeschiktheid om schade te lijden recht heeft op volledige vergoeding van die schade, ook als de voorbeschiktheid eraan heeft bijgedragen.

Dat betekent niet dat de aansprakelijke partij moet instaan voor elke ziekte of elk gezondheidsprobleem van het slachtoffer. De gevolgen die door het ongeval zijn veroorzaakt, moeten nog steeds worden aangetoond. De verzekeraar kan de vergoeding echter niet automatisch verminderen enkel omdat het slachtoffer kwetsbaarder was.

🩺 2. Als de vooraf bestaande toestand al schade veroorzaakte, wordt alleen de nieuwe schade of verergering vergoed

De situatie is anders wanneer het slachtoffer vóór het ongeval al symptomen of beperkingen had, zoals terugkerende pijn, behandelingen, arbeidsongeschiktheid of moeilijkheden bij dagelijkse activiteiten.

In dat geval heeft de vergoeding betrekking op de nieuwe schade die door het ongeval is veroorzaakt of op de verergering van de bestaande schade. De toestand van het slachtoffer vóór en na het ongeval moet dus concreet worden vergeleken.

Daarbij kunnen onder meer eerdere medische dossiers, gevolgde behandelingen, periodes van arbeidsongeschiktheid, activiteiten die het slachtoffer voordien kon uitvoeren en beperkingen die na het ongeval zijn ontstaan of verergerd, een rol spelen. Een medisch deskundigenonderzoek is vaak essentieel om te onderscheiden wat al bestond en wat door het ongeval werd veroorzaakt of verergerd.

⏳ 3. Als het ongeval alleen het ontstaan van toekomstige schade heeft vervroegd

Boek 6 behandelt ook een specifiekere situatie: de aansprakelijke partij kan aantonen dat het ongeval alleen het tijdstip heeft vervroegd waarop schade zou zijn ontstaan, ook zonder het ongeval. In dat geval wordt de schade vergoed die uit die vervroeging voortvloeit.

Het volstaat dus niet om te beweren dat het slachtoffer later waarschijnlijk toch problemen zou hebben gekregen. Dit moet worden beoordeeld aan de hand van de medische gegevens en de concrete omstandigheden van de zaak.

🔄 Kan een latere verergering nog worden gevorderd nadat de zaak is geregeld?

Soms ontdekt een slachtoffer na een vonnis of een minnelijke regeling een nieuw gevolg van de verwondingen of een verergering van de gezondheidstoestand.

Voor feiten die onder Boek 6 vallen, maakt artikel 6.37 een bijkomende schadevergoeding mogelijk wanneer de nieuwe schade of verergering:

• voortvloeit uit dezelfde aantasting van de lichamelijke of psychische integriteit;
• nog niet in aanmerking was genomen;
• redelijkerwijs niet bekend kon zijn op het ogenblik van de rechterlijke beslissing of de minnelijke regeling.

De tekst bepaalt dat het slachtoffer geen afstand kan doen van dat recht. Dat betekent niet dat elke latere vordering automatisch wordt aanvaard: het slachtoffer moet de nieuwe schade of verergering en het verband met de oorspronkelijke aantasting aantonen.

📅 De datum van het ongeval is belangrijk

Boek 6 is op 1 januari 2025 in werking getreden. De overgangsbepaling bepaalt dat Boek 6 van toepassing is op feiten die zich na de inwerkingtreding hebben voorgedaan en aanleiding kunnen geven tot aansprakelijkheid. Het is niet van toepassing op toekomstige gevolgen van feiten die voordien hebben plaatsgevonden.

Voor een ongeval van vóór die datum moet het dossier dus worden beoordeeld volgens de regels die vóór Boek 6 golden en de relevante rechtspraak. Het feit dat de medische expertise of de besprekingen over de vergoeding later plaatsvinden, volstaat op zich niet om Boek 6 toepasselijk te maken.

✅ Praktisch

Als u vóór het ongeval al gezondheidsproblemen had, bewaar dan uw eerdere medische documenten en verzamel ook de stukken die tonen hoe uw toestand nadien is geëvolueerd. Die kunnen helpen om een voorbeschiktheid te onderscheiden van een vooraf bestaande toestand die al schade veroorzaakte, en om de verergering door het ongeval aan te tonen.

Bent u gewond geraakt bij een ongeval en beroept de verzekeraar zich op uw vooraf bestaande gezondheidstoestand? Elke zaak hangt af van de medische gegevens en de concrete gevolgen van het ongeval. Vraag gerust advies om de stukken van uw dossier te laten beoordelen.

Referenties: Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, artikelen 6.29 en 6.37; wet van 7 februari 2024 tot invoeging van Boek 6 «Buitencontractuele aansprakelijkheid» in het Burgerlijk Wetboek, artikel 44 (overgangsbepaling).