🚗 Gepersonaliseerde nummerplaten: de DIV zal artificiële intelligentie gebruiken om problematische combinaties op te sporen
Sinds 21 september 2026 maakt een nieuwe regeling het mogelijk voor de Directie Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) om bepaalde gepersonaliseerde nummerplaten te schrappen, zelfs wanneer ze aanvankelijk werden aanvaard.
Een bijzonder aspect van deze nieuwe procedure verdient aandacht: de ambtenaren van de DIV kunnen daarbij gebruikmaken van artificiële intelligentie. 🤖
🔎 Een eerder aanvaarde nummerplaat kan alsnog ter discussie worden gesteld
Het koninklijk besluit van 3 september 2026, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 21 september 2026, voegt een nieuw artikel 35/1 toe aan het koninklijk besluit van 20 juli 2001 betreffende de inschrijving van voertuigen.
Het betreft gepersonaliseerde inschrijvingsnummers waarvan de combinatie onder meer wordt beschouwd als:
- aanstootgevend;
- strijdig met de openbare orde of de goede zeden;
- verwijzend naar oorlogsmisdaden, gewapende conflicten of geweld;
- racistisch, seksistisch, negationistisch of homofoob;
- aanzettend tot geweld, rassenscheiding, haat of discriminatie.
De regeling heeft uitdrukkelijk ook betrekking op “verborgen boodschappen” of “verdraaide betekenissen” die tijdens de oorspronkelijke beoordeling niet konden worden vastgesteld.
Het feit dat een gepersonaliseerde nummerplaat door de DIV werd aanvaard en afgeleverd, betekent dus niet noodzakelijk dat de combinatie later niet meer ter discussie kan worden gesteld.
🤖 Drie instrumenten met artificiële intelligentie
Een interessant detail vinden we terug in het Verslag aan de Koning bij het koninklijk besluit.
Om te beoordelen of een combinatie problematisch is, zullen de ambtenaren van de DIV zich baseren op het gangbare gebruik en de gebruikelijke betekenis van de betrokken termen, maar ook op drie instrumenten met artificiële intelligentie die problematische combinaties moeten helpen opsporen.
Het gebruik van AI wordt echter niet vermeld in de eigenlijke tekst van het nieuwe artikel 35/1.
De beslissing tot schrapping wordt formeel genomen door de leidend ambtenaar of zijn gemachtigde. Uit het Verslag aan de Koning blijkt dus dat artificiële intelligentie veeleer wordt ingezet als hulpmiddel bij het opsporen of beoordelen van mogelijk problematische nummerplaten.
Dit onderscheid kan belangrijk worden wanneer een beslissing wordt betwist.
⚖️ Wat gebeurt er als uw nummerplaat als problematisch wordt beschouwd?
De DIV kan de nummerplaat niet zomaar onmiddellijk schrappen.
De dienst moet eerst contact opnemen met de betrokken persoon en hem kosteloos een nieuw inschrijvingsnummer aanbieden dat aan de regelgeving voldoet.
De houder beschikt vervolgens over 30 kalenderdagen, te rekenen vanaf de verzending van die mededeling, om zijn opmerkingen kenbaar te maken of de kosteloze toekenning van een nieuw inschrijvingsnummer te vragen.
Bij weigering, onenigheid of het uitblijven van een antwoord binnen die termijn kan de DIV overgaan tot de ambtshalve schrapping van de kentekenplaat.
De beslissing tot schrapping wordt per aangetekende zending meegedeeld.
📩 Beroep is mogelijk
De houder beschikt nog over de mogelijkheid om de beslissing te betwisten.
Binnen 30 dagen na de kennisgeving van de schrapping kan per aangetekende zending beroep worden ingesteld bij de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer.
De betrokkene kan in zijn beroepsbrief ook verzoeken om te worden gehoord.
Er is evenwel een bijzonder belangrijk aandachtspunt: het beroep heeft geen schorsende werking. ⚠️
Het instellen van beroep schorst de gevolgen van de beslissing tot schrapping dus niet automatisch.
🧠 Wat als de artificiële intelligentie zich vergist?
Dit is wellicht een van de interessantste vragen die de nieuwe regeling oproept.
Bij een gepersonaliseerde nummerplaat kan worden gespeeld met initialen, cijfers, fonetiek, verschillende talen of zelfs met een persoonlijke verwijzing waarvan alleen de houder de betekenis kent.
Een AI-systeem zou bijgevolg een dubbele of problematische betekenis kunnen herkennen, terwijl de houder aan de combinatie een volledig andere en onschuldige betekenis geeft.
Omgekeerd kunnen bepaalde verwijzingen zo subtiel zijn dat ze aan een geautomatiseerde analyse ontsnappen.
Het Verslag aan de Koning vermeldt dat drie instrumenten met artificiële intelligentie zullen worden gebruikt, maar vermeldt niet om welke instrumenten het gaat en evenmin hoe hun resultaten concreet zullen worden meegenomen in de beoordeling door de DIV.
Bij een betwisting kunnen dan ook verschillende vragen rijzen: welke precieze betekenis geeft de DIV aan de combinatie? Op welke elementen is die interpretatie gebaseerd? Welke menselijke beoordeling heeft plaatsgevonden? En welke rol speelden de resultaten van de AI-instrumenten bij de uiteindelijke beslissing?
⚖️ Een nieuwe ontmoeting tussen verkeersrecht en artificiële intelligentie
Deze wijziging lijkt misschien slechts betrekking te hebben op een relatief beperkt onderwerp — gepersonaliseerde nummerplaten — maar illustreert een veel bredere ontwikkeling: artificiële intelligentie doet geleidelijk haar intrede in de dagelijkse werking van overheidsdiensten.
Het gebruik ervan neemt echter niet weg dat een administratieve beslissing die concrete gevolgen heeft voor een burger, behoorlijk moet kunnen worden uitgelegd en, wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, moet kunnen worden betwist.
🚘 Vraagt de DIV u om uw gepersonaliseerde nummerplaat te wijzigen of werd uw nummerplaat geschrapt? Neem contact met mij op om uw situatie en de mogelijkheden om de beslissing te betwisten te bespreken.